Aardgasvrij wonen

Wanneer u aardgasvrij woont, kookt u elektrisch op inductie en verwarmt u de woning op een duurzame manier. Dat is comfortabel, energiezuinig én beter voor het milieu. Zo gebruikt u minder fossiele brandstoffen en helpt u mee aan een gezonde en duurzame toekomst voor ons allemaal.

Een aardgasvrije toekomst

Langzaamaan gaan we van het aardgas af. Zo worden nieuwbouwwoningen opgeleverd zonder gasaansluiting. Ook bestaande woningen worden steeds duurzamer. In 2050 moeten alle woningen in Nederland aardgasvrij zijn. Dit betekent dat we dan geen gebruik meer maken van een gasaansluiting. 

Gelukkig hoeft u niet in één keer van het aardgas af. De gemeente helpt u stap voor stap bij de overstap van gas naar duurzame manieren van verwarmen:

Stap 1: Isolatie

De eerste stap naar een warme woning zonder gas is isolatie. Een goed geïsoleerd huis blijft comfortabel warm, ook zonder gas. Zonder isolatie is het lastig om je woning op een duurzame manier te verwarmen. Goed isoleren levert niet alleen comfort op, maar bespaart u ook flink veel geld. 

Wilt u weten of uw woning goed geïsoleerd is?

Laat de cv-ketel bij de volgende onderhoudsbeurt eens instellen op 60 graden. Blijft uw huis lekker warm in de winter? Dan is de woning goed geïsoleerd. Wordt het toch koud? Dan is extra isolatie nodig voordat u overstapt op een duurzame verwarmingsbron. 

Natuurvriendelijk isoleren

Van maart tot en met september 2026 laat de gemeente ecologisch onderzoek uitvoeren in verschillende wijken in Koggenland. Met dit onderzoek brengt de gemeente in kaart waar beschermde diersoorten leven. De resultaten worden gebruikt voor een zogenoemd Soortenmanagementplan (SMP), dat het voor inwoners in de toekomst makkelijker moet maken om hun woning te isoleren.

Lees meer op de pagina over de meestgestelde vragen over natuurvriendelijk isoleren.

Stap 2: Wat is er mogelijk in uw wijk?

Voordat een woning zonder aardgas kan worden verwarmd, is er een alternatief nodig. Dat kan op twee manieren:

  1. Collectief warmtenet: Als de huizen in uw wijk dicht bij elkaar staan is een warmtenet vaak een goede oplossing. Uw woning wordt dan aangesloten op een gedeeld verwarmingssysteem.
  2. Individuele oplossing: Staan de huizen wat verder uit elkaar? Dan is een collectief warmtesysteem vaak niet haalbaar. In dat geval kiest u voor een individuele oplossing, zoals een warmtepomp. 

Welke oplossing geschikt is, hangt dus af van uw woning en wijk. De gemeente onderzoekt dit zorgvuldig en laat het u weten zodra er duidelijkheid is over een alternatief voor aardgas. Besluit de gemeente uw wijk van het gas af te sluiten? Dan hoort u dat minimaal 8 jaar van tevoren. U heeft dus ruim de tijd om u hier goed op voor te bereiden. Bovendien doet u het niet alleen, de gemeente neemt u mee in alle stappen. 

Hoe pakt de gemeente het aan?

Elke Nederlandse gemeente heeft een Transitievisie Warmte opgesteld, ook Koggenland. Hierin staat hoe de gemeente de overstap van aardgas naar duurzame warmte maakt. De Transitievisie Warmte zal regelmatig een update krijgen. In onze lokale Transitievisie Warmte worden de kansrijke gebieden beschreven voor aardgasvrije alternatieven. 

Dat kan voor onze dorpslinten een warmtenet zijn; een collectieve oplossing waarvoor woningen dicht bij elkaar moeten staan. In onze agrarische gemeente met veel vrijstaande huizen die verspreid over de verschillende landerijen liggen, zijn individuele oplossingen zoals warmtepompen of kleinschalige collectieve systemen echter meer geschikt. Er zijn momenteel vier kansrijke gebieden aangemerkt voor alternatieve verwarmingsbronnen. Dat lees je in het warmtebronnenonderzoek.

Interesse in de Transitievisie Warmte? Download de Transitievisie Warmte van gemeente Koggenland (pdf) of lees eerst meer over de Transitievisie Warmte van Koggenland.

Stap 3: Alternatieven voor aardgas

Er zijn veel alternatieven voor aardgas. De gemeente Koggenland heeft deze onderzocht in een onderzoek. We zetten ze op een rij:

1. Collectief warmtenet

Een warmtenet is een collectieve voorziening. Zo’n voorziening is alleen mogelijk wanneer er genoeg verdichting is van huizen. De huizen moeten dus dicht op elkaar staan om een collectief warmtenet te kunnen aanleggen. De warmte komt vanuit afvalverbrandingsinstallaties in nabijgelegen gemeentes. 

2. Geothermie

Geothermie wordt ook wel aardwarmte genoemd. Bij geothermie wordt er warmte uit diepere lagen in de grond gehaald. Een buis pompt het warme water uit de diepere laag in de aarde op en gebruikt dit om uw huis te verwarmen. Het afgekoelde water wordt weer teruggepompt in de grond. 

3. Aquathermie

Aquathermie is een verzamelnaam voor alle methodes die verwarmen en verkoelen met water. 

Voorbeelden zijn:

  • gebruik van oppervlaktewater (TEO). Dit komt vanuit een dichtstbijzijnde sloot of plas)
  • gebruik van afvalwater (TEA). Dit komt vanuit de rioolwaterzuiveringsinstallatie. 

Het voordeel van aquathermie is dat dit verwarmingssysteem vaak lokaal geregeld kan worden.

4. Windenergie

Bij windenergie wordt de warmte opgewekt door windmolens.

5. Zonne-energie

Bij zonne-energie wordt de warmte opgewekt uit collectieve zonneparken of komt de warmte van de zonnepanelen van het dak van uw eigen woning. Als u kiest voor PV-zonnepanelen, dan kunt u ook het water in huis verwarmen op zonne-energie. Dat levert een extra besparing op de energierekening op. 

Overweegt u de plaatsing van zonnepanelen? Controleer dan eerst of uw dak geschikt is. Dit kan door een offerte op te vragen of door even te kijken op zonnedakje.nl/zoek-dak. Dit geeft een eerste indicatie van wat er bij u mogelijk is. Aanbieders van zonnepanelen kunt u vinden op de website van het Energieloket Koggenland. Dit is een dienst van Duurzaam Bouwloket, de onafhankelijke organisatie waarmee de gemeente samenwerkt.

In de meeste gevallen is er geen vergunning nodig. In sommige gevallen wel. Bijvoorbeeld bij zonnepanelen op de voorgevel van uw huis, of omdat u in beschermd gebied woont. U kunt dit makkelijk checken bij het Omgevingsloket. 

6. Groen (waterstof)gas

Waterstof is een duurzaam geproduceerd gas. Dat is erg duur. De verwachting is dat dit in de toekomst ook nog erg duur zal blijven. Hoe schaarser het product, hoe hoger de kosten. Daarom zal waterstof geen geschikte oplossing zijn voor particuliere woningen. Voor huishoudens zijn andere, betaalbaardere alternatieven beter geschikt.

Koggenland Energie Neutraal

Koggenland Energie Neutraal, afgekort KEN, was een onafhankelijke stichting. De vrijwilligers van stichting KEN wilden een bijdrage leveren aan een energieneutrale gemeente. KEN hield zich bezig met meerdere initiatieven. U kon ze bijvoorbeeld benaderen voor het maken van een 'energiescan' van uw huis. Met een infraroodcamera werd gekeken waar de warmte ‘weglekt’ en werd gecontroleerd op ontbrekende isolatie of niet goed afgedichte deuren en ramen. Dit kan veel geld besparen. 

KEN is helaas opgeheven. Er staan nieuwe energiecoaches voor u klaar om dit voor u op te pakken. U kunt voorlopig mailen naar energietransitie@koggenland.nl voor het maken van een afspraak.

Verduurzamen voor VVE’s

In Koggenland zijn er ook Verenigingen van eigenaren (VVE’s). Woont u bijvoorbeeld in een appartementencomplex met een VVE? Dan kunt u niet zelfstandig beslissen over de toekomst van het gebouw. Toch moeten VVE’s ook verduurzamen door een alternatief aan te bieden voor aardgas. 

Ook bij VVE’s start verduurzaming daarom met het isoleren van de woningen en gedeelde ruimtes. Daar is echter gespecialiseerde kennis voor nodig. Gelukkig zijn er veel subsidies beschikbaar om VVE’s te ondersteunen bij de transitie naar een duurzaam pand. Op de websites van het Energieloket Koggenland en de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) vindt u veel informatie en voorwaarden.

Verduurzamen van bedrijven

Wilt u uw bedrijf of bedrijfspand duurzamer maken? 

Lees hier meer over het verduurzamen van bedrijven

Beleid gemeente Koggenland - Aardgasvrij wonen

De gemeente Koggenland, de provincie Noord-Holland en het Rijk hebben beleid op het gebied van duurzaamheid en klimaatadaptatie. 

Ga naar het overzicht van het duurzaamheidsbeleid

Aardgasvrij Koggenland

  1. Nog te doen: Van het gas af - 2050

    Aardgasvrij leven 

  2. Nog te doen: Participatie winter 2025-2026

    Inwoners worden uitgenodigd om samen met de gemeente mee te denken over diverse vormen van verwarmen.

  3. Momenteel bezig: Aanwijzen van kansrijke gebieden

    De gemeente doet onderzoek naar diverse wijken en wijst kansrijke gebieden aan voor duurzamere energieopwekking.